PROGRAMY SZKOLEŃ

dr hab. Barbara Ostapiuk,em. prof. US

Badania nad jakością wymowy u osób z dyslalią ankyloglosyjną podjęłam w 1995 roku, gdy w praktyce medycznej i logopedycznej funkcjonowało przekonanie, że „wędzidełko języka nie ma żadnego wpływu na ruchomość języka i wymowę”, że „jest to twór delikatny, łatwy do rozciągnięcia”, że „zabieg jest bezcelowy i nie ułatwia rozwoju mowy”, że „Ruchomość języka może (…) być ograniczona blizną po niefachowym podcięciu” [Zaleski, Opóźniony rozwój mowy, 1992, s. 69], że „ćwiczenia wymowy dają w tych wypadkach najczęściej dobre wyniki” [Styczek, Logopedia. 1979, s. 339], choć – jak wynikało z przeglądu ówczesnej literatury – ani krótkie wędzidełko języka, ani problem jakości wymowy, ani efekty zabiegu przecięcia lub rozciągania wędzidełka języka nie były przedmiotem badańZ kilku obcojęzycznych źródeł wynikało z kolei, że w przeszłości przecinanie krótkiego wędzidełka języka uznawano za zasadne – stosowano je wtedy, gdy dziecko nie mogło ssać mleka z matczynej piersi; zabieg wykonywano w pierwszych dniach życia dziecka (nożyczkami lub paznokciem) co najmniej od 3 tys. lat [Mukai Ch., Mukai S., Asaoka K., 1991: Ankyloglossia with deviation of the epiglottis and larynx. „Ann. Otol. Rhinol. Laryngol.” 100, s. 3–20; Catlin F.I., Haan V. de, 1971: Tongue-tie. „Arch. Otolaryng.” 94, s. 548–557].

Z moich wywiadów z opiekunami pacjentów wynikało, że – choć przecinanie wędzidełka w drugiej połowie XX wieku było powszechnie deprecjonowane – niekiedy je wykonywano, czasem nawet z użyciem paznokcia1. Trudności w nieartykulacyjnych ćwiczeniach języka, które obserwowałam u pacjentów, prowadziły do przekonania,  że krótkie wędzidełko języka nie może nie ograniczać swobody ruchów języka (ankyloglossia), co – w połączeniu z brakiem efektów w rozciąganiu wędzidełka w ćwiczeniach języka – przemawiało za potrzebą zbadania, czy twierdzenia negujące wpływ ankyloglosji na wymowę i celowość zabiegu są uzasadnione.

Podejmując badania nad wymową u osób z ankyloglosją (ten rodzaj wadliwej wymowy nazwałam dyslalią ankyloglosyjną), a priori przyjęłam, że krótkie wędzidełko języka jest nie tylko przeszkodą w tworzeniu prawidłowych głosek, ale również źródłem niepowodzeń w korygowaniu wadliwej wymowy w objawowym postępowaniu logopedycznym. Prowadząc badania, dążyłam do ustalenia rzeczywistych związków między wędzidełkiem języka, swobodą nieartykulacyjnych i artykulacyjnych ruchów języka i – przede wszystkim – do ustalenia, czy i jak zabieg przecięcia krótkiego wędzidełka wpływa na ruchomość języka.

Pierwsze przykłady poprawy w swobodzie ruchów języka po przecięciu wędzidełka (frenotomia) języka przedstawiłam w 1997 roku w publikacji Zaburzenia dźwiękowej realizacji fonemów języka polskiego – propozycja terminów i klasyfikacji („Audiofonologia” tom X, s. 117-136)2 oraz w 1998 roku w referacie Realizacja polskiego fonemu /l/ w dyslalii ankyloglosyjnej na konferencji logopedycznej Zaburzenia głosu – badanie – diagnozowanie – metody usprawniania3. Wyniki i wnioski z badań przedstawiłam w 2000 roku w niepublikowanej rozprawie doktorskiej Warunki skuteczności logopedycznej terapii dyslalii ankyloglosyjnej4, która stanowiła podstawę opublikowanej w 2013 roku monografii Dyslalia ankyloglosyjna. O krótkim wędzidełku języka, wadliwej wymowie i skuteczności terapii

Materiał zebrany w badaniach nad dyslalią ankyloglosyjną pozwolił zakwestionować niektóre ustalenia logopedycznej teorii wadliwej wymowy, leżące u podstaw logopedycznej diagnozy i metodyki terapii dyslalii, co przedstawiałam w swoich kolejnych publikacjach5, w 2013 roku – w syntetycznej postaci w monografii Dyslalia. O badaniu jakości wymowy w logopedii.

Do efektów działań podjętych w badaniach nad dyslalią ankyloglosyjną, które korygują niektóre teoretyczne podstawy logopedycznego postępowania diagnostycznego i terapeutycznego u osób z wadliwą wymową (dyslalią) zaliczam:

  • opracowanie (przed rozpoczęciem badań) i zweryfikowanie (w badaniach) własnej procedury oceny wędzidełka języka w odniesieniu do swobody ruchów języka – pozwala stwierdzić/wykluczyć ankyloglosję jako źródło dysfunkcji języka w artykulacji, porównać efekty działań podjętych w terapii (objawowej, przyczynowej) oraz w leczeniu ankyloglosji, zróżnicować dyslalię ankyloglosyjną z innymi rodzajami dyslalii pierwotnej, szczególnie z tzw. dyslalią rozwojową;
  • wykazanie związków między ankyloglosją i wadliwą wymową – radykalnie zmienia niektóre dotychczasowe poglądy w logopedycznej teorii wadliwej wymowy, tym samym modyfikuje również logopedyczną procedurę diagnostyczną i przesłanki programowania terapii w przypadku dyslalii;
  • wykazanie związków między ankyloglosją i patologicznymi substytucjami w wieku rozwojowym – zmienia sposób myślenia o dziecięcej wymowie (ujawnia niedostatki jej lingwistyczno-metrykalnej interpretacji), pozwala prognozować kierunek rozwoju dziecięcych substytucji, otwiera drogę do wczesnej przyczynowej pomocy medycznej i logopedycznej;
  • wyjaśnienie mechanizmu powstawania niepożądanych cech artykulacyjnych w ankyloglosji, także tych, które pozornie nie mają związku z dysfunkcją języka, między innymi brak adentalizacji w realizacjach fonemów niedentalizowanych (potocznie nazywany „szczękościskiem”), czy asymetria warg w realizacjach fonemów niewargowych – wskazuje narząd, który wymaga usprawniania (nie żuchwa lub wargi, lecz język), co eliminuje niezasadne działania w terapii (tym samym skraca jej czas, podnosi efektywność);
  • wykazanie ograniczenia skuteczności czynnościowego usprawniania języka z krótkim wędzidełkiem (także w artykulacji) – zmienia dotychczasowe poglądy na temat logopedycznych strategii postępowania w terapii dyslalii ankyloglosyjnej, eliminując czasochłonne nieefektywne działania;
  • wykazanie skuteczności chirurgicznego leczenia ankyloglosji – zmienia powszechną opinię o niezasadności i nieskuteczności leczenia, zachęca do wczesnej interwencji chirurgicznej, która zapobiega powstaniu dysfunkcji języka w czynnościach nieartykulacyjnych (między innymi laktacyjnych), wcześniejszych w rozwoju i kształtujących ruchową podstawę artykulacji.

O rosnącym zainteresowaniu wędzidełkiem języka (nie tylko wśród logopedów, ale także lekarzy różnych specjalności i fizjoterapeutów) świadczą wymownie m.in. liczby wyników wyszukiwania hasła „wędzidełko języka” w Google. W końcu XX wieku było ich niewiele: od trzech w 1997 roku po osiem w 2000 roku. Pierwsze dwadzieścia lat XXI wieku to etap stopniowych wzrostów –  najpierw niewielkich z roku na rok: od ok. 102 wyników w 2006 r. do ok. 510 w 2011 r., następnie – nieco większych: od ok. 1130 w 2014 r., ok. 2710 w 2017 do ok. 2750 w 2020 r. Na koniec pierwszego roku trzeciej dekady XXI wieku wyszukiwarka podaje trzykrotnie wyższą liczbę wyników: ok. 8210, w połowie kolejnego roku: ok. 8370 (zob. załączony wykres; dane z 15 stycznia 2022 r.)

Merytoryczne spory o wędzidełko języka są jednak ciągle żywe. Wcześniej dotyczyły przede wszystkim pytań: „czy jest przeszkodą? czy je przecinać?”. Obecnie – głównie sposobu badania i oceny wędzidełka języka oraz kwestii „czym i jak je przecinać?”. O zgodność opinii (między logopedą – lekarzem, logopedą – logopedą, lekarzem – lekarzem) szczególnie trudno w kwestii oceny związków między ankyloglosją i jej skutkami– zwłaszcza w przypadku nieznacznej ankyloglosji oraz nieznacznej wady wymowy. U źródeł niezgodności leży zróżnicowanie rodzaju kompetencji zawodowych (w tym: odmienność sposobów badania oraz kryteriów stosowanych w ocenie stopnia swobody ruchomości języka i/lub jakości wymowy).

 

Przypisy

[1] Interesującą historię zabiegu wykonanego paznokciem w 1947 roku przez jedną z sióstr Zakonu Boremeuszek z Trzebnicy koło Wrocławia zamieściłam w monografii Dyslalia ankyloglosyjna. O krótkim wędzidełku języka, wadliwej wymowie i skuteczności terapii, 2013, Wydawnictwo Uniwersytetu Szczecińskiego, s. 59–60).

[2] Przedruk w: „Logopedia” 2000, 28, s. 123-143 oraz w: Logopedia. Teoria zaburzeń mowy. Red. Stanisław Grabias, Marek Kurkowski. Wyd. UMCS, Lublin 2012, s. 431-454.

[3] Opublikowany w:  Zaburzenia głosu – badanie – diagnozowanie – metody usprawniania. Materiały z konferencji zorganizowanej przez Pomagisterskie Studium Logopedyczne Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego i Sekcję Logopedyczną Towarzystwa Kultury Języka
w Warszawie, w dniach 6-8 czerwca 1998, s. 95 –108.

[4] Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie.

[5] Są to m.in.:
Dziecięca artykulacja czy wada wymowy – między fizjologią a patologią. W: „Logopedia” 2002, 31, s. 95–156; Rodzaje i jakość dźwiękowych realizacji polskiego fonemu /r/ w ankyloglosji. W: „Logopedia” 2002, 30, s. 91–103; Logopedyczna ocena ruchomości języka. W: Logopedia. Teoria i praktyka. Red. M. Młynarska, T. Smereka. Wrocław, 2005, s. 299–306; Poglądy na temat ruchomości języka w ankyloglosji a potrzeby artykulacyjne. W: „Annales Academiae Medicae Stetinensis” 2006, 52, supl. 3, s. 37–47; Standard postępowania logopedycznego w dyslalii ankyloglosyjnej; W: „Logopedia” 2008, 37, s. 141–166; Asymmetry in Sound Production in Persons with Ankyloglossia. W: „Logopedia” 2010/2011, 39/40, s. 113–137 (wersja elektroniczna na stronie http://www.logopedia.umcs.lublin.pl/), wersja papierowa, polskojęzyczna: Asymetria w tworzeniu głosek u osób z ankyloglosją. W: „Logopedia”2010/2011, 39/40, s. 121–146; Makroglosja jako objaw towarzyszący ankyloglosji (współautor: Juszkiewicz P.). W: „Logopedia” 2006, 35, s.181–188; Realizacje fonemu samogłoskowego /i/ – wstępne doniesienie z własnych badań (cz. I.) (współautor: Konopska L.). W: „Logopedia” 2006, 35, s. 189–198; Ankyloglosja jako przyczyna artykulacyjnych trudności. W: Biomedyczne uwarunkowania rozwoju oraz zaburzeń mowy i języka. Podręcznik akademicki. Red. S. Milewski, J. Kuczkowski, K. Kaczorowska-Bray, Harmonia Universalis, Gdańsk 2014, s.186–211; Postępowanie logopedyczne u osób z dyslalią i ankyloglosją. W: Logopedia. Standardy postępowania logopedycznego. Podręcznik akademicki. Red. S. Grabias, J. Panasiuk, T. Woźniak. Lublin, 2015, s. 655–685.

PROGRAM SZKOLENIA:

Dyslalia ankyloglosyjna. O krótkim wędzidełku języka, wadliwej   wymowie i skuteczności terapii

Na szkoleniu omawiam następujące zagadnienia:

  • Wielofunkcyjność języka i różnorodność kryteriów oceny jego ruchomości, także jako źródło niezgodności w ocenie związków między krótkim wędzidełkiem języka a jakością czynności ruchowych (nieartykulacyjnych i artykulacyjnych)
  • Rodzaje badania oraz rodzaje kryteriów w ocenie jakości wymowy
  • Głoska a fonem
    • fonem jako klasa głosek, głoska jako podstawa fonemu („ufonemowienie” głosek w językowym rozwoju, w rozumieniu mowy), głoska jako reprezentacja fonemu w mowie
    • głoska-ruch, tj. zespół względnie jednoczesnych pozycji i ruchów oddechowo-fonacyjno-artykulacyjnych (PiROFA) jako źródło głoski-dźwięku, tj. zespołu dystynktywnych i niedystynktywnych cech fonetycznych; rodzaje cech fonetycznych
  • Udział języka w tworzeniu głosek, logopedyczna ocena swobody prostych (nieartykulacyjnych) ruchów języka jako podstawa oceny złożonych (artykulacyjnych) ruchów języka.
  • Ocena prostych (nieartykulacyjnych) ruchów języka jako podstawa interpretacji prawidłowych i nieprawidłowych złożonych (artykulacyjnych) ruchów języka
  • Wymowa osób z krótkim wędzidełkiem języka (zasób fonemów wadliwie realizowanych, cechy wadliwych realizacji,  cechy kompensacyjnej artykulacji).
    • interpretacja substytucji u dzieci z ankyloglosją
  • Chirurgiczno-logopedyczna terapia dyslalii ankyloglosyjnej
    • przygotowanie pacjenta (i opiekunów) do zabiegu na wędzidełku języka
    • zasady terapeutycznego postępowania
  • Efekty chirurgicznego leczenia ankyloglosji po prostym poziomym przecięciu krótkiego wędzidełka języka
  • Objawowe i przyczynowe postępowanie w logopedycznej terapii u osób z ankyloglosją – porównanie efektów

prof. dr hab. Danuta Pluta-Wojciechowska,  profesor doktor habilitowany w zakresie językoznawstwa (specjalność logopedyczna), logopeda, pracownik Uniwersytetu Śląskiego oraz Uniwersytetu Łódzkiego. Jej główne zainteresowania naukowe dotyczą zaburzeń mowy u dzieci z wadą w obrębie środkowej części twarzoczaszki, z zaburzeniami czynności prymarnych, takich jak np. oddychanie i przyjmowanie pokarmów. Prowadzi badania mowy w dyskursie zaburzonym wykorzystując ujęcie związane z lingwistyką kognitywną. Zajmuje się również patofonetyką związaną w szczególności z zaburzeniami realizacji fonemów warunkowanych konstytucjonalnie i funkcjonalnie, a także teorią i metodyką terapii dyslalii. Opracowała Strategiczną metodę usprawniania realizacji fonemów (SMURF) oraz związaną z nią Fizjologiczną terapię miofunkcjonalną (FTM), a także kompleksową terapię w przypadku zaburzeń mowy u osób z rozszczepem wargi i podniebienia. D. Pluta-Wojciechowska przez 17 lat była redaktorem naczelnym rocznika „Forum Logopedyczne”, a także członkinią Komisji Zaburzeń i Rozwoju Języka Komitetu Językoznawstwa PAN (obecnie Komisja nie działa); obecnie została zaproszona do prac Zespołu Rozwoju i Zaburzeń Mowy Rady Języka Polskiego przy Prezydium PAN. W trzech kadencjach była aktywnym członkiem Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Logopedycznego. Od czerwca 2011 roku do czerwca 2014 roku pełniła funkcję zastępcy Przewodniczącego Zarządu Głównego PTL.

Od ponad 33 lat jest praktykującym logopedą, który zajmuje się diagnozą i terapią zaburzeń mowy dzieci i dorosłych z różnymi dysfunkcjami. Wydała 7 monografii i ponad 120 artykułów opublikowanych w czasopismach i monografiach wieloautorskich w Polsce i za granicą.


PROGRAM SZKOLENIA: 

FTM – Fizjologiczna terapia miofunkcjnalna (terapia zaburzeń ustnej fazy połykania i oddychania dzieci od 4 roku życia z dyslalią obwodową)

8 godzin dydaktycznych

PROGRAM SZKOLENIA:

  1. FTM jako element Strategicznej metody usprawniania realizacji fonemów SMURF

2. Rozwój czynności prymarnych w ontogenezie.

3. Transformacja połykania. O problemach nierozstrzygniętych.

4. Prototypy biomechaniczne a artykulacja.

5. Diagnoza oddychania i połykania w aspekcie pracy języka w fazie ustnej z perspektywy logopedyczno-ortodontycznej oraz laryngologicznej. Analiza objawów i ich przyczyn.

Ćwiczenia praktyczne.

6. Programowanie logopedycznej terapii w przypadku zaburzeń połykania i oddychania na tle innych czynności zespołu orofacjalnego, w tym artykulacji.

7. Rewizja logopedycznych ćwiczeń tzw. pionizacji języka. Proste i złożone ćwiczenia warg i języka.

8. Strategie wywoływania wertykalno-horyzontalnej pozycji języka.

9. Etapy ćwiczeń, rodzaje ćwiczeń, nauka oddychania i połykania.

Ćwiczenia praktyczne.

10. Ćwiczenia oddychania i połykania a nauka artykulacji w kontekście ćwiczeń pozycji Inter-Speech.

Metody: wykład problemowy, ćwiczenia praktyczne, film.

UWAGA: Uczestnicy powinni mieć ze sobą lusterka. 


SMURF, w tym FTM, czyli diagnoza i terapia wad wymowy w ujęciu Strategicznej metody usprawniania realizacji fonemów wraz z Fizjologiczną terapią miofunkcjonalną 

24 godziny dydaktyczne 

PROGRAM SZKOLENIA: 

I dzień. Wprowadzenie do SMURF, w tym FTM. Diagnoza logopedyczna 

1. Dwa ujęcia dyslalii w polskiej logopedii: tradycyjne i nowe. 

2. Niedostatki tradycyjnego trójfazowego modelu terapii dyslalii. 

3. SMURF a terapia tradycyjna. Efekt domina i samoregulacja. 

4. Od krzyku do głoski w wyrazie niosącym znaczenie. 

5. Biomechaniczna baza artykulacji. Prototypy biomechaniczne czynności prymarnych. 

6. Prototypy biomechaniczne czynności prymarnych a system fonemowo-fonetyczny języka polskiego. 

7. Diagnoza zaburzeń realizacji fonemów. 

  • Podział na substytucje i deformacje – pozór prostoty czy ograniczenie? 
  • Analityczno-fonetyczna metoda badania realizacji fonemów. 

Ćwiczenia praktyczne: badanie artykulacji jednego lub kilku uczestników z wykorzystaniem metody słuchowo-wzrokowo-czuciowo-eksperymentalnej. 

8. Główne przyczyny nienormatywnej realizacji fonemów i patomechanizm najczęstszych zaburzeń realizacji fonemów. 

Ćwiczenia praktyczne: ocena wędzidełka języka, zgryzu, podniebienia, migdałków podniebiennych, stawu skroniowo-żuchwowego, połykania, żucia, oddychania, parafunkcji zwarciowych i niezwarciowych. 

II dzień. Fizjologiczna terapia miofunkcjonalna 

1. FTM jako element Strategicznej metody usprawniania realizacji fonemów SMURF. 

2. Rozwój czynności prymarnych w ontogenezie. 

3. Model oddychania fizjologicznego. 

4. Transformacja połykania. O problemach nierozstrzygniętych. 

5. Diagnoza oddychania i połykania w aspekcie pracy języka w fazie ustnej z perspektywy logopedyczno-ortodontycznej oraz laryngologicznej. Analiza objawów i ich przyczyn. 

Ćwiczenia praktyczne. 

6. Programowanie logopedycznej terapii w przypadku zaburzeń połykania i oddychania na tle innych czynności zespołu orofacjalnego, w tym artykulacji. 

7. Rewizja logopedycznych ćwiczeń tzw. pionizacji języka. Proste i złożone ćwiczenia warg i języka. 

8. Strategie wywoływania wertykalno-horyzontalnej pozycji języka. 

9. Etapy ćwiczeń, rodzaje ćwiczeń, nauka oddychania i połykania. 

Ćwiczenia praktyczne. 

  • Nauka pozycji wertykalno-horyzontalnej, analiza trudności i ich przezwyciężanie. 
  • Nauka oddychania wraz z pozycją spoczynkową języka. 
  • Nauka połykania 

III dzień. Programowanie terapii, wywoływanie głosek w ujęciu SMURF 

9. Usprawnianie realizacji fonemów jako procedura postępowania logopedycznego. 

  • Procedura a metoda i strategia. 
  • Podstawy terapii zaburzeń realizacji fonemów w ujęciu strategicznym. 
  • Wywoływanie głosek – termin metaforyczny czy dosłowny?
  • Analityczne i syntetyczne podejście do wywoływania głosek. 

10. Kroki, metody i strategie usprawniania realizacji fonemów. 

  • Konstruowanie przedpola artykulacji, w tym m.in. w tym m.in. nauka oddychania i połykania w przypadku dzieci od 4 roku życia. 
  • Wybór sekwencji terapii głosek: rozwojowej lub terapeutycznej, w tym m.in. w przypadku seplenienia międzyzębowego, bocznego, dorsalnego, nosowania, mowy bezdźwięcznej, itd. 
  • Przygotowanie do usprawniania realizacji fonemu z wykorzystaniem strategii warunków progowych. Rewizja ćwiczeń warg, języka, ruchomości żuchwy. 
  • Wywoływanie głoski, w tym wybór ramy i metody wywoływania głoski w zależności od objawu i przyczyny zaburzeń. 
  • Aktywizacja głoski w większej strukturze. 
  • Polaryzacja głoski. 
  • Wprowadzanie głoski do mowy potocznej. 

Ćwiczenia praktyczne: wywoływanie głosek. 

Metody: wykład problemowy, ćwiczenia praktyczne, film. 

Uwaga. Uczestnicy powinni mieć ze sobą lusterko.

mgr Ewa Grzelak, logopeda, terapeuta AAC, terapeuta metody PROMPT, SCERTS, glottodydaktyk, szkoleniowiec MÓWika, wykładowca akademicki, mentor. Pracuje z dziećmi z różnymi problemami w komunikowaniu się i używaniu mowy artykułowanej i języka. W praktyce logopedycznej bazuje na zastosowaniu zasad motorycznego uczenia się artykulacji u dzieci z apraksja, afazją motoryczną z praktycznym wykorzystaniem metody PROMPT oraz wsparciu środowiska dziecka w tym zakresie. Ciągle pogłębia swoją wiedzę, ze szczególnym naciskiem na metody pracy z dzieckiem z autyzmem i apraksją. Uczestniczka wielu szkoleń i konferencji, zarówno w Polsce jak i zagranicą. Swoją wiedzą i doświadczeniem dzieli się prowadząc swoje stronę internetową www.apraksja.pl oraz spotkania, prelekcje i szkolenia dla rodziców i specjalistów. Prywatnie mama czternastoletniego Huberta, chłopca z autyzmem i apraksją mowy, użytkownika AAC.

Komunikacja alternatywna i wspomagająca (AAC) – praca z osobami z autyzmem, z zespołem Downa, afazją motoryczną czy dziecięcą apraksją mowy (niepełnosprawność intelektualna w stopniu umiarkowanym, lekkim oraz w normie intelektualnej)

Szkolenie przeznaczone jest dla pedagogów, logopedów, psychologów, nauczycieli wspomagających oraz rodziców pracujących z osobami ze złożonymi potrzebami komunikacyjnymi (CCN) Szczególny nacisk położony jest na praktyczne wykorzystanie wiedzy w oparciu o analizy przypadków oraz ćwiczenia. Przedstawiony zostanie sposób pracy z osobami z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym, lekkim oraz w normie intelektualnej np. z osobami z autyzmem, z zespołem Downa, afazją motoryczną, dziecięcą apraksją mowy itp.

DZIEŃ 1 -WIZUALNE WSPARCIE ROZUMIENIA 1

  1. Mity i fakty dotyczące wizualnego wsparcia rozumienia.

2. Praktyczne zastosowanie planów : typy planów obrazowanie czasu, miejsca i osób nauka reakcji na zmianę w planach najczęstsze błędy podczas wprowadzania planów i jak ich unikać

3. Zastosowanie wizualnego wsparcia rozumienia w procesie edukacyjnym.

4. Redukcja zachowań trudnych a wizualne wsparcie rozumienia – przykłady zastosowania.

5. Wspieranie autoregulacji emocji przy zastosowaniu wybranych strategii wizualnego wsparcia rozumienia.

DZIEŃ 2- WSPARCIE EKSPRESJI -TWORZENIE I WPROWADZANIE INDYWIDUALNEGO NARZĘDZIA DO KOMUNIKACJI

1.Typy znaków – gesty i symbole oraz najpopularniejsze bazy symboli.

2. Wybrane zagadnienia dotyczące diagnozy i oceny dynamicznej komunikowania się osób z CCN.

3. Wspomagana Stymulacja Języka (Aided Language Stimulation) w praktyce.

4. Technologia niska czy wysoka? Kryteria wyboru.

5. Zasady dotyczące doboru i organizacji słownictwa w indywidualnym narzędziu do komunikacji.

6. Kreowanie motywacji do komunikowania się – praktyczne przykłady. 

mgr Agnieszka Dziedzic
pedagog specjalny, logopeda-audiolog, neurologopeda kliniczny. Ukończyła studia doktoranckie z zakresu pedagogiki specjalnej na seminarium naukowym: Lingwistyka edukacyjna. Zajmuje się programowaniem rozwoju językowego u dzieci z zaburzeniami mowy i komunikacji. Członek Polskiego Stowarzyszenia Metody Fonogestów oraz Chorwackiego Stowarzyszenia Metody Werbo- tonalnej (Hrvatska Verbotonalna Udruga). Autorka kilku artykułów naukowych dotyczących wczesnego wspomagania rozwoju dzieci z wadą słuchu. Od kilku lat współpracuje z Polikliniką SUVAG w Zagrzebiu, zdobywając wiedzę i praktyczne umiejętności z zakresu metody werbo-
tonalnej. W wolnych chwilach podróżuje po krajach bałkańskich i uczy się języka chorwackiego.

Odbiorcy szkolenia: logopedzi, pedagodzy, psycholodzy, nauczyciele przedszkoli i szkół integracyjnych, powszechnych, specjalnych, pracownicy poradni psychologiczno-pedagogicznych oraz rodzice dzieci z wadą słuchu, z zaburzeniami w komunikacji językowej, Rady Pedagogiczne przedszkoli i szkół podstawowych.

Diagnoza, terapia i specjalne potrzeby edukacyjne dzieci z zaburzeniami przetwarzania słuchowego (APD)

Program:
1. Rozwój funkcji słuchowych.
2. Funkcje słuchowe a mowa.
3. Czynniki zakłócające prawidłowy rozwój funkcji słuchowych.
4. Zaburzenia przetwarzania słuchowego – charakterystyka zaburzenia (definicje, etiologia).
5. Diagnoza APD – diagnoza audiologiczna i funkcjonalna
6. Przedstawienie i omówienie podtypów klinicznych APD
7. Trening słuchowy
8. Wykorzystanie ćwiczeń usprawniających funkcje słuchowe w procesie w terapeutycznym (zajęcia logopedyczne, rewalidacyjne).
9. Funkcjonowanie ucznia z APD w klasie
10. Systemy wspomagające słyszenie
11. Specjalne potrzeby edukacyjno-terapeutyczne propozycje oddziaływań, dostosowanie wymagań edukacyjnych do indywidualnych
możliwości ucznia
12. Propozycje pomocy dydaktycznych i ćwiczeń usprawniających
poszczególne funkcje słuchowe: materiał werbalny i niewerbalny

Wspomaganie rozwoju mowy i komunikacji z wykorzystaniem elementów metody werbo-tonalnej

Odbiorcy: logopedzi, pedagodzy, psycholodzy, nauczyciele przedszkoli i szkół integracyjnych, powszechnych, specjalnych, pracownicy poradni psychologiczno-pedagogicznych oraz rodzice dzieci z wadą słuchu, z zaburzeniami w komunikacji językowej, Rady Pedagogiczne przedszkoli i szkół podstawowych.

Program:

1. Wychowanie słuchowo-językowe.
2. Zasady prowadzenia ćwiczeń według założeń metod audytywno-werbalnych.
3. Założenia systemu audio-globalno-wizualno-strukturalnego.
4. Założenia metody werbo-tonalnej. Znaczenie prozodii w terapii słuchu i mowy.
5. Sprzęt elektroakustyczny stosowany w terapii.
6. Poliklinika SUVAG – charakterystyka funkcjonowania placówki.
7. Kompleksowa diagnoza i terapia dzieci z zaburzeniami słuchu, mowy i komunikacji.
Diagnoza funkcjonalna.
8. Narzędzia do oceny rozwoju funkcji słuchowych.
9. Propozycje ćwiczeń i zabaw z zakresu:
  a)    stymulacji ruchowych,
  b)    stymulacji muzycznych.
10. Wykorzystanie piktogramów w zajęciach logorytmicznych.
11. Prezentacja wybranych pomocy i materiałów dydaktycznych.
12. Podsumowanie. Dyskusja